eKYC là gì là câu hỏi được nhiều người quan tâm khi các dịch vụ ngân hàng và tài chính ngày càng chuyển sang môi trường trực tuyến. eKYC giúp doanh nghiệp xác minh danh tính khách hàng từ xa thông qua giấy tờ tùy thân, hình ảnh khuôn mặt, dữ liệu sinh trắc học và nhiều công nghệ khác mà không nhất thiết phải gặp mặt trực tiếp.
Đây là một trong những nền tảng quan trọng thúc đẩy quá trình số hóa dịch vụ tài chính hiện nay. Để hiểu rõ hơn về công nghệ bảo mật này, Cambio Andino mời bạn cùng theo dõi bài viết bên dưới.
eKYC là gì?
eKYC là viết tắt của Electronic Know Your Customer, có nghĩa là định danh khách hàng điện tử. Đây là quy trình sử dụng công nghệ để xác minh danh tính khách hàng trong môi trường trực tuyến. Thay vì yêu cầu khách hàng trực tiếp đến ngân hàng hoặc doanh nghiệp để xuất trình giấy tờ, eKYC cho phép quá trình xác minh được thực hiện từ xa thông qua thiết bị có kết nối Internet.
Trong lĩnh vực ngân hàng, eKYC thường được sử dụng khi khách hàng đăng ký mở tài khoản trực tuyến. Hệ thống có thể yêu cầu chụp giấy tờ tùy thân, chụp ảnh hoặc quay video khuôn mặt rồi sử dụng các công nghệ như OCR, nhận diện khuôn mặt và phát hiện người thật để kiểm tra thông tin. Techcombank và BIDV đều mô tả eKYC là giải pháp giúp định danh, xác thực khách hàng trực tuyến dựa trên dữ liệu giấy tờ và sinh trắc học.
Có thể hiểu đơn giản, eKYC là phiên bản số hóa của quy trình KYC truyền thống, giúp doanh nghiệp xác minh khách hàng nhanh chóng hơn mà không phụ thuộc hoàn toàn vào việc gặp mặt trực tiếp.
Xác thực eKYC là gì?
Xác thực eKYC là gì là vấn đề cần phân biệt với khái niệm định danh điện tử. Xác thực eKYC là quá trình hệ thống kiểm tra và đối chiếu thông tin do khách hàng cung cấp để xác định người đang thực hiện đăng ký hoặc giao dịch có đúng với danh tính được khai báo hay không.
Chẳng hạn, khi mở tài khoản ngân hàng online, khách hàng có thể chụp căn cước và ảnh khuôn mặt. Hệ thống sẽ đọc thông tin trên giấy tờ, nhận diện khuôn mặt và thực hiện đối chiếu giữa các dữ liệu.
Nếu kết quả phù hợp và không phát hiện dấu hiệu bất thường, hệ thống có thể xác nhận danh tính để khách hàng tiếp tục quy trình đăng ký. Như vậy, định danh tập trung vào việc xác định một cá nhân là ai, còn xác thực tập trung vào việc kiểm tra người đang thực hiện quy trình có đúng là người đó hay không.
Định danh eKYC là gì?
Định danh eKYC là gì có thể hiểu là quá trình tạo lập và xác minh danh tính khách hàng trên môi trường điện tử. Quá trình này thường dựa trên nhiều nguồn dữ liệu khác nhau, chẳng hạn thông tin trên giấy tờ tùy thân, hình ảnh khuôn mặt và dữ liệu sinh trắc học.
Điểm quan trọng của định danh điện tử là hệ thống không chỉ tiếp nhận thông tin do khách hàng nhập mà còn sử dụng công nghệ để kiểm tra tính nhất quán của dữ liệu.
Ví dụ, hệ thống có thể đọc họ tên và số giấy tờ bằng công nghệ OCR, sau đó đối chiếu khuôn mặt của người đăng ký với hình ảnh trên giấy tờ. Một số giải pháp còn kiểm tra chuyển động khuôn mặt hoặc các dấu hiệu khác để xác định người đang đứng trước camera là người thật.
Bạn có thể tìm hiểu thêm: Open banking: Khái niệm, lợi ích và xu hướng ngân hàng mở
eKYC khác gì KYC truyền thống?
KYC là viết tắt của Know Your Customer, tức quy trình nhận biết và xác minh khách hàng. Đây là quy trình quen thuộc trong lĩnh vực ngân hàng và tài chính. Với KYC truyền thống, khách hàng thường phải xuất trình giấy tờ và thực hiện xác minh trực tiếp tại điểm giao dịch hoặc thông qua nhân viên phụ trách.
Trong khi đó, eKYC đưa phần lớn quy trình lên môi trường điện tử. Sự khác biệt lớn nhất nằm ở phương thức thực hiện. KYC truyền thống phụ thuộc nhiều vào sự tương tác trực tiếp giữa khách hàng và nhân viên, còn eKYC sử dụng phần mềm, AI, dữ liệu và sinh trắc học để hỗ trợ xác minh từ xa.
Tuy nhiên, eKYC không có nghĩa mọi quy trình tài chính đều có thể thực hiện hoàn toàn online. Với một số dịch vụ hoặc trường hợp đặc biệt, doanh nghiệp vẫn có thể yêu cầu khách hàng bổ sung thông tin hoặc thực hiện xác minh trực tiếp.
Công nghệ nào được sử dụng trong eKYC?
eKYC là sự kết hợp của nhiều công nghệ thay vì chỉ dựa vào nhận diện khuôn mặt.
OCR
OCR là công nghệ nhận dạng ký tự quang học, giúp hệ thống đọc và trích xuất thông tin từ giấy tờ tùy thân. Nhờ OCR, khách hàng không cần nhập thủ công quá nhiều dữ liệu như họ tên, ngày sinh hoặc số giấy tờ. Điều này giúp tiết kiệm thời gian và giảm nguy cơ nhập sai thông tin.
Nhận diện khuôn mặt
Công nghệ nhận diện khuôn mặt được sử dụng để phân tích các đặc điểm trên khuôn mặt và đối chiếu với hình ảnh tham chiếu. Trong quy trình eKYC, khuôn mặt khách hàng có thể được so sánh với ảnh trên giấy tờ tùy thân hoặc dữ liệu đã được xác minh.
Liveness Detection
Liveness Detection giúp hệ thống kiểm tra xem người đang thực hiện xác minh có phải người thật đang hiện diện trước camera hay không.
Công nghệ này có ý nghĩa quan trọng trong việc hạn chế các hình thức gian lận sử dụng ảnh chụp, video hoặc hình ảnh giả để đánh lừa hệ thống. Techcombank cũng đề cập Liveness Detection và Fraud Detection trong nhóm công nghệ hỗ trợ giải pháp eKYC.
NFC
NFC cho phép thiết bị tương thích đọc dữ liệu từ chip trên căn cước có gắn chip. Việc đọc dữ liệu trực tiếp từ chip có thể hỗ trợ quá trình xác minh và giảm phụ thuộc vào việc nhập thông tin thủ công.
Trí tuệ nhân tạo
AI có thể được sử dụng để phân tích hình ảnh, nhận diện khuôn mặt, phát hiện dấu hiệu bất thường và hỗ trợ đánh giá dữ liệu. Việc kết hợp AI với các công nghệ khác giúp quá trình eKYC có khả năng xử lý tự động ở quy mô lớn.
Quy trình eKYC diễn ra như thế nào?
Mỗi ngân hàng hoặc doanh nghiệp có thể thiết kế quy trình khác nhau, nhưng nhìn chung một quy trình eKYC thường gồm các bước cơ bản sau.
Bước 1: Thu thập thông tin
Khách hàng nhập những thông tin cần thiết theo yêu cầu của nền tảng. Một số trường dữ liệu có thể được tự động lấy từ giấy tờ sau khi hệ thống quét thông tin.
Bước 2: Chụp hoặc quét giấy tờ
Khách hàng sử dụng camera điện thoại để chụp giấy tờ tùy thân. Nếu thiết bị và nền tảng hỗ trợ NFC, khách hàng có thể được yêu cầu đọc dữ liệu từ chip.
Bước 3: Xác thực khuôn mặt
Người dùng thực hiện chụp ảnh hoặc quay video khuôn mặt theo hướng dẫn. Hệ thống phân tích khuôn mặt và thực hiện các bước kiểm tra cần thiết.
Bước 4: Đối chiếu dữ liệu
Thông tin trên giấy tờ, khuôn mặt và dữ liệu được cung cấp sẽ được hệ thống đối chiếu. Nếu có dấu hiệu không phù hợp, quy trình có thể bị từ chối hoặc yêu cầu thực hiện lại.
Bước 5: Hoàn tất xác minh
Nếu thông tin đáp ứng các yêu cầu, hệ thống xác nhận danh tính và khách hàng có thể tiếp tục đăng ký hoặc sử dụng dịch vụ.
BIDV cho biết khách hàng có thể đăng ký tài khoản trực tuyến bằng eKYC và hoàn thành quá trình xác thực mà không cần đến chi nhánh trong những trường hợp đáp ứng điều kiện của ngân hàng.
Lợi ích của eKYC
eKYC mang lại nhiều lợi ích cho cả khách hàng và doanh nghiệp, phải kể đến như:
- Tiết kiệm thời gian: Khách hàng có thể thực hiện xác minh tại nhà hoặc bất kỳ đâu thay vì phải di chuyển đến điểm giao dịch.
- Giảm giấy tờ thủ công: Thông tin có thể được đọc tự động từ giấy tờ bằng OCR hoặc các phương thức kết nối dữ liệu khác. Điều này giúp giảm thao tác nhập liệu và hạn chế lỗi.
- Tăng khả năng tự động hóa: Doanh nghiệp có thể xử lý lượng lớn hồ sơ mà không cần tất cả trường hợp đều phải được nhân viên xác minh thủ công.
- Cải thiện trải nghiệm khách hàng: Quá trình đăng ký nhanh hơn giúp khách hàng dễ dàng tiếp cận các dịch vụ ngân hàng, tài chính và thương mại điện tử.
- Hỗ trợ phát hiện gian lận: Việc kết hợp nhận diện khuôn mặt, Liveness Detection, OCR và các phương pháp kiểm tra khác giúp tăng khả năng phát hiện hành vi giả mạo.
Ứng dụng eKYC trong những lĩnh vực nào?
eKYC được ứng dụng rộng rãi trong các ngành cần xác minh danh tính khách hàng. Dưới đây là các lĩnh vực ứng dụng xác minh eKYC:
- Ngân hàng: Đây là lĩnh vực ứng dụng eKYC phổ biến. Khách hàng có thể mở tài khoản ngân hàng trực tuyến và thực hiện một số thủ tục mà không cần trực tiếp đến quầy.
- Fintech: Các công ty Fintech có thể sử dụng eKYC để xác minh người dùng trước khi cung cấp dịch vụ thanh toán, ví điện tử hoặc các sản phẩm tài chính số.
- Bảo hiểm: Doanh nghiệp bảo hiểm có thể sử dụng eKYC trong quá trình đăng ký khách hàng, xác minh thông tin và thực hiện một số thủ tục trực tuyến.
- Thương mại điện tử: Một số nền tảng thương mại điện tử hoặc dịch vụ số có nhu cầu xác minh danh tính có thể ứng dụng eKYC để tăng độ tin cậy của người dùng.
- Viễn thông: eKYC cũng có thể hỗ trợ xác minh thông tin khách hàng khi đăng ký hoặc cập nhật một số dịch vụ viễn thông.
Tài khoản eKYC là gì?
Tài khoản eKYC là gì cũng là một câu hỏi dễ gây nhầm lẫn. Về bản chất, eKYC không phải một loại tài khoản riêng biệt mà là phương thức định danh được sử dụng để xác minh khách hàng khi đăng ký dịch vụ.
Ví dụ, một người có thể mở tài khoản ngân hàng trực tuyến thông qua quy trình eKYC. Sau khi xác minh thành công, tài khoản ngân hàng được tạo theo chính sách của ngân hàng.
Vì vậy, khi nói tài khoản được mở bằng eKYC, điều đó chủ yếu đề cập đến phương thức xác minh danh tính trong quá trình mở tài khoản chứ không nhất thiết có nghĩa đây là một loại tài khoản hoàn toàn khác.
Chưa xác thực eKYC là gì?
Chưa xác thực eKYC là gì thường được hiểu là trạng thái người dùng chưa hoàn thành hoặc chưa đạt yêu cầu xác minh danh tính điện tử trên một nền tảng. Tùy từng dịch vụ, tài khoản chưa xác thực có thể bị giới hạn một số tính năng. Người dùng có thể cần bổ sung giấy tờ, thực hiện lại bước chụp khuôn mặt hoặc cập nhật thông tin để hoàn thành quá trình.
Nếu eKYC không thành công, nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như ảnh giấy tờ bị mờ, ánh sáng không phù hợp, khuôn mặt khó nhận diện, giấy tờ không hợp lệ hoặc thông tin cung cấp không khớp.
Những lỗi thường gặp khi xác thực eKYC
Trong quá trình thực hiện eKYC, người dùng có thể gặp một số lỗi phổ biến có thể kể đến như:
- Hình ảnh giấy tờ không rõ nét. Khi chụp, cần đảm bảo giấy tờ nằm đầy đủ trong khung hình, không bị lóa hoặc che mất thông tin.
- Điều kiện ánh sáng không phù hợp. Không nên thực hiện xác minh ở nơi quá tối hoặc để ánh sáng chiếu trực tiếp vào camera khiến khuôn mặt bị quá sáng.
- Khuôn mặt cũng cần được nhìn rõ. Người dùng nên làm theo hướng dẫn của ứng dụng về việc tháo kính râm, khẩu trang hoặc các vật dụng che khuất khuôn mặt nếu được yêu cầu.
- Ngoài ra, kết nối Internet không ổn định cũng có thể khiến quá trình tải hình ảnh hoặc xác minh bị gián đoạn.
Nếu đã thực hiện đúng hướng dẫn nhưng vẫn thất bại nhiều lần, người dùng nên liên hệ kênh hỗ trợ chính thức của ngân hàng hoặc nhà cung cấp dịch vụ thay vì cung cấp giấy tờ cho những bên trung gian không rõ nguồn gốc.
eKYC có an toàn không?
eKYC có thể giúp tăng tính an toàn của quá trình định danh nhờ việc kết hợp nhiều lớp kiểm tra. Tuy nhiên, mức độ an toàn còn phụ thuộc vào công nghệ, quy trình bảo mật và cách người dùng bảo vệ thông tin cá nhân.
Người dùng không nên gửi ảnh giấy tờ tùy thân, ảnh khuôn mặt hoặc mã OTP cho người lạ. Khi thực hiện eKYC, hãy sử dụng ứng dụng và website chính thức của ngân hàng hoặc doanh nghiệp.
Ngoài ra, cần cảnh giác với các cuộc gọi hoặc tin nhắn yêu cầu cung cấp thông tin với lý do hỗ trợ xác thực tài khoản. Nhân viên hỗ trợ chính thức không nên yêu cầu người dùng cung cấp mật khẩu hoặc mã OTP để thực hiện giao dịch thay mình.
Xu hướng phát triển của eKYC
Sự phát triển của AI, sinh trắc học, NFC và dữ liệu số đang tạo điều kiện để eKYC ngày càng tự động và chính xác hơn. Trong ngân hàng, eKYC có thể tiếp tục được kết hợp với sinh trắc học để tăng khả năng xác minh khách hàng trong các giao dịch trực tuyến. Techcombank hiện cũng triển khai nhiều phương thức xác thực sinh trắc học và eKYC trong hệ thống ngân hàng số.
Trong tương lai, eKYC có thể mở rộng từ việc mở tài khoản sang nhiều quy trình khác như ký hợp đồng điện tử, xác thực giao dịch và tiếp cận các sản phẩm tài chính số.
Xu hướng này sẽ giúp doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào giấy tờ và quy trình thủ công, đồng thời tạo trải nghiệm thuận tiện hơn cho khách hàng.
Kết luận
eKYC là giải pháp định danh khách hàng điện tử giúp doanh nghiệp xác minh danh tính từ xa bằng sự kết hợp của giấy tờ tùy thân, sinh trắc học, nhận diện khuôn mặt, OCR, NFC và trí tuệ nhân tạo. Hiểu rõ eKYC là gì, xác thực eKYC là gì hay định danh eKYC là gì sẽ giúp người dùng chủ động hơn khi mở tài khoản và sử dụng các dịch vụ trực tuyến.
Bên cạnh sự tiện lợi, eKYC cũng đặt ra yêu cầu cao về bảo mật dữ liệu và phòng chống gian lận. Người dùng nên thực hiện xác minh trên nền tảng chính thức, bảo vệ thông tin cá nhân và không chia sẻ mã xác thực cho người khác để tận dụng những lợi ích mà định danh điện tử mang lại một cách an toàn.